Haagse gemeenteraadsleden, zwem niet in die fuik!

23 augustus 2006

Beslissen over grootschalige woningbouw: een fuik?

De gemeente wil vóór 2020 tienduizenden extra inwoners, huizen en banen in Den Haag. De gemeenteraad besprak op 23 augustus jl. hoe we dat allemaal gaan aanpakken. Namens onze werkgroep Stadsbeeld en Stadsgroen heeft Eveline Blitz de raadsleden toegesproken. En met succes. Hieronder volgt haar tekst en de uitkomst van de discussie.

Maandag 23 Augustus
door Eveline Blitz

“Toen de gemeente vorig jaar de Structuurvisie publiceerde was de reactie van de Vrienden van Den Haag: prima dat Den Haag ambities heeft, prima dat we meegaan met de tijd. Daarnáást hadden we nog wel de vraag of het áántal nieuwbouwwoningen niet te hoog gegrepen was. Zou de kwantiteit niet ten koste gaan van de kwaliteit? Immers, het behoud van Den Haag als mooie en aantrekkelijke stad ligt ons, de Vereniging Vrienden van Den Haag, na aan het hart. In Den Haag is het goed wonen en prettig werken. En dat willen we graag zo houden.
Veel zou afhangen van de concrete uitwerkingsplannen. Maar nu het Plan van Aanpak er ligt, zijn we niet meer zo positief. De voorgestelde besluitvorming is slechts te typeren als een fuik. En de vraag is nu: zwemt de Haagse Raad erin of niet? Wij hopen van niet.

In het voorliggende Plan van Aanpak wordt nog steeds geen enkele reden gegeven waarom De Haag zou moeten groeien tot boven de 500.000 inwoners. Nergens blijkt dat de gemeente zich ervan bewust is dat zoveel nieuwe inwoners in de bestaande stad navenant nieuwe voorzieningen in de bestaande stad vereisen, denk aan het onderwijs, denk aan de zorg. Hoe en waar wil de gemeente dat organiseren? Wie zitten er met de brokken als straks blijkt dat de groei toch te uitbundig is geweest?
En waar moet al het nieuwe verkeer blijven? Die 50.000 nieuwe inwoners in de bestaande stad zullen ook verkeer genereren. Iedereen weet dat er al veel te veel verkeer is. Moeten daar dan nog eens 35.000 auto’s aan toegevoegd worden?

De wethouder wekt de indruk (soms subtiel, soms open en bloot) dat hij bij het realiseren van zijn Structuurplan zo min mogelijk last wil hebben van stoorzenders, zoals daar zijn: burgers, belangengroepen, of raadsleden. De gemeenteraad mag nog twee keer iets zeggen; de burger één keer, maar pas helemaal aan het eind van de besluitvormingsprocedure. Is dat een democratisch besluitvormingsproces? Typerend is wat op blz 6 staat: “De structuurvisie ligt vast. Doel van samenspraak met burgers is het zoeken naar een schikking.” Deze woordkeus verraadt dat de wethouder dus welbewust iets anders wil dan de burgers willen.

Binnenstedelijk bouwen vereist een zeer zorgvuldige inpassing, en een op consensus gerichte inspraak. Zie bijvoorbeeld hoe de Catsheuvel of het Burg. de Monchyplein tot stand zijn gebracht, en welk een juweeltjes dit zijn geworden! In dat licht gezien baart het ons zorgen dat het Plan van Aanpak zich presenteert als een keurslijf, een Plan van Aanpak waarin in veel gevallen de regie aan marktpartijen of aan vormen van publiek-private samenwerking wordt overgelaten.
De Vrienden van Den Haag zouden niet graag een reprise meemaken van de Scheveningse ontwikkelingen in de jaren zestig en zeventig. Toen had achteraf iedereen spijt van de in contracten vastgelegde afspraken, maar de gemeente had zich contractueel zo gebonden dat er niets meer aan te doen was.
Wie gaat overigens dit keer die contracten afsluiten: het College van B&W of de Gemeenteraad?

Dit Plan van Aanpak laat zich o.i. als volgt samenvatten: eerst zullen ronkende globale uitgangspunten worden vastgesteld, daarna zullen contracten worden afgesloten, en tenslotte wordt de concrete uitwerking openbaar. Daar zullen we ons vervolgens lam van schrikken, maar dan zullen we van de wethouder te horen krijgen dat we eraan vastzitten want het contract … .
De betrokken burgers zullen zich bekocht voelen, en de gemeenteraad – die immers niet veel meer te zeggen krijgt dan de modale burger – zal zich dan realiseren dat hij in een fuik gezwommen is. Nu kunt u nog kiezen voor zorgvuldige besluitvorming – over de varianten, over de voorkeursscenario’s, over de regie, over de hoeveelheid zeggenschap die de gemeente wil houden.
Maar als u ja heeft gezegd tegen dit Plan van Aanpak is het te laat.
Haagse gemeenteraadsleden, zwem niet in die fuik!”

De raadsleden bleken goed naar Eveline te hebben geluisterd, zij verwezen veelvuldig en met instemming naar haar pleidooi. Wethouder Norder deed daarom twee belangrijke toezeggingen die een zorgvuldige besluitvorming ten goede komen:
1. diverse organisaties worden in een vroeg stadium betrokken, zodat de inspraak niet geheel voor voldongen feiten wordt gesteld;
2. contracten met private marktpartijen worden gesloten onder voorbehoud van goedkeuring door de gemeenteraad.

’s-Gravenhage, 23 augustus 2006