Ons Den Haag | SEPTEMBER/OKTOBER  
lijntje
niets

september/oktober 2009

Schetsen op Scheveningen


Het concept Masterplan Scheveningen-Kust is op 10 juli door het College van B & W vastgesteld. Na het Boulevardplan, de plannen voor Scheveningen Haven met Norfolkterrein en de ideeën voor een Cruiseterminal in een nieuwe Buitenhaven zijn met dit conceptplan de schetsen voor Scheveningen compleet. De hierin opgenomen toekomstvisie op Scheveningen Bad, Dorp en Havenkwartier Noord vormt het sluitstuk van het politieke streven om van Den Haag een wereldstad tot in zee te maken.

door Gwen Maclaine Pont en Valentijn van Koppenhagen, leden werkgroep Stadsbeeld en Stadsgroen.

Onder het motto “stilstand is achteruitgang” is al jaren geleden bepaald dat Scheveningen zou moeten worden opgeschoond om attractief te kunnen blijven voor grote groepen bezoekers. Niet alleen voor dagjesmensen en strandgasten in de zomer, maar ‘all year round’. Een eerdere poging hiertoe in de jaren na 1970 is maar deels geslaagd. Zo heeft een groep actievelingen in 1973 de voorgenomen sloop van het Kurhaus weten tegen te houden, waarna zij zich verenigden tot de ‘Vrienden van Den Haag’. Nog steeds is dit gebouw de glans van Scheveningen, waarnaast het Casino dof afsteekt, net als veel van de overige flankerende bebouwing.
De herkansing voor een beter Bad werd door de wethouder ingeluid met een studieopdracht voor het Amerikaanse bureau Jerdy naar waar het Scheveningen aan ontbreekt, hoe dit valt aan te vullen en vorm te geven. De vaste uitgangspunten: 600 nieuw te realiseren hotelkamers, circa 700 nieuwe woningen, meer theaterstoelen, veel aanleidingen voor vertier en vooral ook veel allure. De studie werd in het najaar 2008 gepresenteerd. De daarin voorgestelde sloop en nieuwbouw leidden tot veel commotie in de media. Bewoners van de Oranjeflats en het Kurhausplein zagen hun bezit niet meer terug in het plan. Wethouder Norder legde uit dat dit slechts een van de schetsen was voor Scheveningen. Er zouden er meer volgen.


Op deze wijze wordt Scheveningen opgestoten in de vaart der volkeren.

Vooruitlopend op de officiële inspraakprocedure werd dit voorjaar de bevolking bij de visievorming betrokken. Binnen drie maanden zijn twaalf ‘samenspraak-bijeenkomsten’ georganiseerd. Primair voor bewoners en ondernemers van Bad, Dorp en Havenkwartier Noord, maar ook open voor belangstellenden, zeg maar de bezoekers van het gebied. Van die mogelijkheid hebben ondergetekende Vrienden gebruik gemaakt. Op basis van de eerder vastgestelde uitgangspunten werden ideeën uitgewisseld met woord en beeld en door de gemeentelijke medewerkers verzameld. Zeer opvallend was de grote opkomst en betrokkenheid van alle aanwezigen, onder wie veel autochtone Scheveningers. De meer dan 2000 suggesties gingen soms gepaard met kritische en heftige discussies. Alle ideeën zijn gesorteerd en tijdens de afsluitende ‘oogstbijeenkomst’ nog eens gebundeld gepresenteerd. Het was zo’n overweldigende hoeveelheid gegevens, dat moeilijk was te voorspellen hoe de impact hiervan op de inhoud van het Masterplan zou zijn. Norder zei later daarover “de samenspraak heeft ons enorm geholpen; met concrete suggesties, als inspiratie en in de vorm van uitgewerkte plannen.”

De wethouder heeft namelijk nog een derde groep laten schetsen op Scheveningen Bad: het BOB-platform, een panel van drie Bewoners, drie Ondernemers en drie Bezoekers, vertegenwoordigers van alle belanghebbenden in dit gebied. Onder leiding van een onafhankelijke voorzitter (prof. Tordoir, planoloog) en ondersteund door een professionele stedenbouwkundige en architect, heeft deze groep een eigen visie opgesteld. Die visie is op 9 juni gepresenteerd en met enthousiasme ontvangen, ook door de politiek. De uitgangspunten waren dezelfde, maar de insteek was anders: zo min mogelijk sloop met toch een maximale metamorfose.

In grote lijnen is deze visie overgenomen in het concept-masterplan. Zo’n masterplan geeft de denkrichting aan, met de uitwerking van deze schetsen zal Scheveningen er in de toekomst beter voorstaan. Nog lang geen vrijbrief dus voor sloop, bouw of verandering. Maar toch, al wordt er in een masterplan slechts geschetst, het zijn wel de startlijnen voor verandering.

Het lijkt erop dat wensen van de Scheveningse bewoners zijn gerespecteerd; het Dorp behoudt zijn rustige karakter, maar de toegankelijkheid wordt verbeterd. De bewoners van de Kompasbuurt in Havenkwartier-Noord krijgen door de nieuwbouw de sfeer terug waaraan ze gewend zijn, inclusief de gewenste ‘rodepannendaken’. De nieuwe Boulevard, waar in de winter aan begonnen wordt, verbindt straks als levensader Bad, Dorp en Haven met elkaar.
Er komen meer doorgangen naar zee, zoals door velen voorgesteld.

Grootschalige sloop van woningen in Bad blijft uit, maar wel wordt de openbare ruimte verbeterd met een drietal nieuw ingerichte, kleinschalige (kern-)pleinen: het Theaterplein bij het Circustheater, het Palaceplein met live entertainment en het Pierplein, een icoon voor familie en vermaak. Daarbij wordt ook gedacht aan verplaatsing van het Casino naar de Pier en sloop van het huidige pand, samen met het politiebureau. Het lijkt te mooi om waar te zijn.

In de visie van het BOB-platform was ter plaatse van het Casinoblok al aan hogere bebouwing gedacht. Wie schetst echter onze verbazing toen wij in het Masterplan een kaartje zagen, waarop niet alleen die locatie, maar heel het gebied rond het Kurhaus is aangemerkt als hoogbouwgebied tot 100 meter! Daaromheen is een ruime zone aangegeven waar verdichting van bebouwing tot 50 meter is toegestaan. Zonder omhaal staat te lezen dat voor hoogbouw en verdichting wordt aangesloten bij de nota ‘Agenda voor de Haagse verdichting’ die op 28 mei 2009 door de gemeenteraad is vastgesteld.

Hoezo samenspraak met rechtstreeks overleg?
De politiek lijkt hier via een omweg toch zijn eigen koers te varen zonder rekening te houden met de algemene wens tot behoud met kleinschalige aanpassingen. De mooie woorden over pleinen, over natuur en duinen, over verbetering van het openbaar vervoer met de komst van Randstad Rail, ze komen in een totaal ander perspectief te staan nu duidelijk wordt hoe hoogbouw dit alles zal gaan domineren.

Het streven naar hoogbouw rondom het Kurhaus is zelfs een beangstigende vorm van vandalisme (vrij naar Vincent van Rossem) te noemen.
Het lijkt erop dat de Vrienden ten tweede male op de bres moeten staan voor het Kurhaus. Want de techniek die in het concept masterplan wordt gekozen om de schetsen uit te werken, doet het in eerste instantie opgeroepen roos- en veelkleurige toekomstbeeld van Scheveningen verbleken.


Dit spreekt voor zich
Hoogbouw en verdichting
bruin hoogbouwcluster tot 100m
blauw verdichting tot 50m mogelijk, incidenteel hoogbouw
geel incidenteel verdichting tot 50m mogelijk

door Gwen Maclaine Pont en Valentijn van Koppenhagen, leden werkgroep Stadsbeeld en Stadsgroen.


terug TERUG terug