Jaarverslag 2010

Vereniging Vrienden van Den Haag

Oprichtingsdatum en doel
De vereniging werd opgericht op 16 mei 1973.
De vereniging heeft ten doel: het bevorderen van de leefbaarheid van Den Haag met behoud van zijn karakteristieke waarden.
De vereniging tracht dit doel te bereiken met alle haar ten dienste staande wettige middelen.

Bestuurssamenstelling
Voorzitter Rieks (H.R.) Toxopeus
Secretaris Jeannette (mevrouw J.) van Haalen – Verhoeff
Penningmeester Jaap (J.) Trouw
Vice-voorzitter Frank (F.J.J.) van Maarseveen
Lid Jan (J.G.M.) van der Ploeg
Lid René (R.) Vlaanderen
Lid Hanny (mevrouw J.W.M.) Wesseling – Gommers

Werkgroep Activiteiten
Marilene (mevrouw M.D.) Leertouwer – van Meurs
Jan (J.G.M.) van der Ploeg

Werkgroep Levende Historie
Emilie (mevrouw E.F.A.) Linssen – van Rossum
Ineke (mevrouw J.C.) Pierens
Jan (J.G.M.) van der Ploeg
Roel (R.J.F.) van der Wal
Coos (mevrouw J.F.M.) Wentholt

Werkgroep Stadsbeeld & Stadsgroen
Jacob (J.) Bijl
Eveline (mevrouw E.C.C.) Blitz
Hans (H.) Creman
Valentijn (V.) van Koppenhagen
Theo (T.F.G.) van Maanen
Gwen (mevrouw G.E.) Maclaine Pont
René (R.) Vlaanderen

Redactie ‘Ons Den Haag’
Niek (N.) ’t Hart
Rob (R.E.M.) van Kleef
Frank (F.J.J.) van Maarseveen
Frans (F.J.) van Rooijen
Martin (M.A.M.) Snuverink
Gerard (G.) Verhoeven

Beheergroep website
Jaap (J.) Trouw
Koos (J.J.M.) Westgeest

Ontwikkeling van het ledenbestand
Aantal leden op 1 januari 2010 1.702

Nieuwe leden 140
Afmeldingen wegens overlijden, verhuizing, enz. 109
Geroyeerd, wegens het niet voldoen aan de betalingsverplichting 41

Aantal leden op 31 december 2010 1.692

Algemeen
Door de economische crisis werden veel van de ambitieuze bouwprojecten van de gemeente afgeblazen, uitgesteld of in afgeslankte vorm aangehouden. Desalniettemin bleven diverse ontwikkelingen in de stad vragen om aandacht en actie van de Vrienden en met name van de werkgroep Stadsbeeld en Stadsgroen. Al dan niet in samenwerking met partnerorganisaties werd, zoals verderop in dit verslag wordt beschreven, door inspreken, brieven aan het gemeentebestuur, artikelen in de pers of in Ons Den Haag, e.d. gepoogd invloed uit te oefenen dan wel aandacht te vestigen op (ontwikkelings)plannen van de gemeente.
Op 3 maart 2010 vonden gemeenteraadsverkiezingen plaats. In de aanloop naar deze verkiezingen hebben de Vrienden het initiatief genomen om tezamen met vele andere stedelijke en bewonersorganisaties de politieke partijen te verzoeken om een voorstel ter verbetering van de inspraak (“Haagse Handvatten”) te onderschrijven. Alle partijen uitgezonderd de toenmalige coalitie partijen gaven gehoor. Hopelijk zullen onze wensen terug te vinden zijn in de Inspraak en Participatie verordening, die nog afgerond moet worden.
De werkgroep Levende Historie zette zich ook dit jaar in om te waken over het karakteristieke gezicht van onze stad en informeerde de afdeling Monumentenzorg waar en wanneer daarop inbreuk werd gedaan.
Het ledenaantal van onze vereniging groeide gestaag en ging dit jaar voor het eerst over de 1700 grens: een bewijs, dat de inzet om onze doelstellingen te bereiken, de excursies, de wenskaarten en ons mooie ledenbericht steeds meer mensen aanspreken.
Ook dit jaar werd door de Vrienden een project gesponsord: in het kader van de actie Redt het Panorama werd een stuk van het doek van het Panorama Mesdag geadopteerd (de Grote Kerk). Aan de directeur van het Panorama werd een cheque van € 2.000,–geschonken, waarvan ca. de helft door het bestuur en de andere helft door de leden werd bijeengebracht.
Op 23 oktober 2010 werd voor de derde keer deelgenomen aan de Dag van de Haagse Geschiedenis, georganiseerd door het Haagse Gemeentearchief. Dit was weer een mooie gelegenheid om onze vereniging aan het Haagse publiek te presenteren, wenskaarten te verkopen, etc. In het kader van het thema “Water” werd door de Vrienden een wandeling door de Rivierenbuurt georganiseerd.

Extern Overleg
Na de vorming van het nieuwe college werd met relevante wethouders en de nieuwe gemeenteraadsfracties kennis gemaakt.
De Vrienden speelden ook dit jaar weer een actieve rol in het Monumentenplatform, dat in totaal vier keer overleg voerde met wethouder Marnix Norder c.q. Rabin Baldewsingh.
Er vonden nuttige kennismakingsgesprekken plaats met twee zusterorganisaties in de buurgemeenten: de Stichting Mooi Voorburg en de Vrienden van Wassenaar.
René Vlaanderen hield op 7 oktober een lezing over ‘Den Haag; mooi en lelijk’ op de donateuravond van de stichting Mooi Voorburg.

Bestuur
Het bestuur kwam in 2010 tien keer bijeen om de activiteiten van de vereniging te bespreken en te coördineren.

De (voorjaars-) Algemene Ledenvergadering werd gehouden op 20 april 2010. Tijdens deze vergadering werd het voorstel van het bestuur de contributie te verhogen tot € 16,–voor individuele leden resp. € 20,–voor (echt)paren aangenomen. Er werd uitgegaan van een gelijke verhoging voor beide contributies.
Eveneens ging de vergadering akkoord met een wijziging van de statuten en het huishoudelijk reglement. Na afloop van het huishoudelijk deel van de vergadering hield architect Peter Drijver een lezing over “Voortbouwen op Erfgoed”.

De (najaars-) ALV vond plaats op 19 oktober 2010, gevolgd door een lezing van voorzitter Koos Havelaar van de Stichting Haags Industrieel Erfgoed getiteld: “Muurvlakte te huur”.
Er traden in het verslagjaar geen nieuwe leden toe tot het bestuur. Wel werden de redactie van ODH, de werkgroepen en beheergroep website met nieuwe leden versterkt.

Wenskaarten
De verkoop van de voor de vereniging o zo belangrijke wenskaarten verliep in 2010 goed bij de verschillende verkoopadressen. Wel moet opgemerkt worden dat de zeer winterse omstandigheden in december leidden tot een behoorlijke daling van omzet, zowel bij de winkels als bij de eigen Vriendenstand in de Centrale Bibliotheek.
Vanaf dit jaar is er geen verkoop meer in de Fahrenheitstraat en ‘De Kiosk’ op het Theo Mann Bouwmeesterplein heeft de deuren gesloten.
De Vereniging presenteerde zich met de wenskaarten met succes op het Uitfestival op het Lange Voorhout, tijdens de Open Monumentendag op het Binnenhof, op de Expat-Fair in het Atrium en op de Dag van de Haagse Geschiedenis in de Grote Kerk.
De presentatie van de serie Wenskaarten 2010 vond plaats in Sociëteit de Witte, in het gedeelte dat in de toekomst zal behoren tot het Mauritshuis. De eerste serie werd door de voorzitter aangeboden aan mevrouw dr. Emilie Gordenker, directeur van het Mauritshuis. Deze gaf daarna een boeiend verslag van de totstandkoming van alle uitbreidingsplannen van het Mauritshuis.
De presentatie verliep geanimeerd, de verschillende fotografen ontvingen een set wenskaarten van hun "eigen" foto, en vele vrienden waren aanwezig om de nieuwe wenskaarten te bewonderen en vervolgens ruimhartig aan te schaffen.
De Vereniging dankt de directie van de Centrale Bibliotheek dat de Vrienden weer welkom waren in november en december op de vertrouwde verkoopplaats naast de hoofdingang.

Ons Den Haag
De redactie werd in de loop van het jaar versterkt met twee nieuwe redacteuren: Martin Snuverink en Gerard Verhoeven.
In 2010 verschenen 6 nummers van Ons Den Haag: één nummer met 12 en vier nummers van 16 en één nummer van 20 pagina’s.
Het centrale thema was dit jaar ‘Bestemming Gewijzigd’: herbestemming van oude, niet meer gebruikte gebouwen die een nieuwe functie kregen, zoals voormalige (paarden)tram- en treinstations, ziekenhuizen, scholen en theaters.
De werkgroep Stadsbeeld en Stadsgroen leverde regelmatig interessante artikelen, maar ook de nieuwgevormde werkgroep Levende Historie liet in Ons Den Haag van zich horen.
Veel aandacht was er ook voor de vele excursies en voor nieuwe boeken over Den Haag.
De nummers van Ons Den Haag zijn ook te vinden op de website van de Vrienden: www.vriendenvandenhaag.nl . Daar is van elke aflevering de inhoudsopgave te zien en tevens één integraal artikel.

Activiteiten in 2010
dinsdag 9 februari en 9 maart
excursie Oude Stadhuis, onderleiding van mevrouw Coos Wentholt.

vrijdag 26 februari
excursie Ministerie van Financiën.

woensdag 10, 17 en 31 maart
wandeling Mesdagkwartier, onder leiding van gidsen van ’t Gilde.

woensdag 14, 21 en 28 april
excursie naar Lange Voorhout 9-11-13 en 15, CAOP en het Pulchri Studio.

dinsdag 20 april
Algemene Ledenvergadering in de Doopsgezinde Kerk aan de Paleisstraat.
Na de pauze een lezing door de architect Peter Drijver met als titel ‘Voortbouwen op erfgoed’.

dinsdag 11 mei
excursie R.K. kerk Jacobus de Meerdere, Parkstraat.

dinsdag 8 juni
excursie naar architectenbureau Atelier PRO, rondleiding door 2 architecten van het atelier.

donderdag 24 juni en 1 juli
excursie Haags Openbaar Vervoer Museum.

zondag 27 juni en 10 juli
wandeling ‘Den Haag als moordstad’, onder leiding van mevrouw Coos Wentholt.

donderdag 29 juli en 5 augustus
excursie Haags Historisch Museum, tentoonstelling ‘MijnDenHaagWerkt’, rondleiding door de heer Koos Havelaar, een van de samenstellers van de tentoonstelling.

woensdag 18 en 25 augustus
rondleiding langs de tentoonstelling ‘Beeldententoonstelling Manolo Valdés en Kim De Ruysscher’ door mevrouw Pia Simonis.

vrijdag 24 september
excursie ‘Haagse winkelpuien’, onder leiding van de heer R.B. Contant.

donderdag 14 oktober
excursie Gevangenpoort.

dinsdag 19 oktober
Algemene Ledenvergadering in het Soefi Centrum aan de Anna Paulownastraat.
Na de pauze een lezing door de heer Koos Havelaar met als titel ‘Muurreclames in Den Haag’.

zaterdag 23 oktober
Dag van de Haagse Geschiedenis.

vrijdag 5 november
excursie naar de Duitse Evangelische Kerk en de vioolbouwer Bouman.

vrijdag 5 november
aanbieding van de wenskaarten aan mevrouw Emilie Gordenker, directeur van het Mauritshuis.

Werkgroep Levende Historie
In 2010 hebben er gesprekken plaatsgevonden met de gemeentelijke afdeling Monumentenzorg om te bezien in hoeverre wij beter krachten kunnen bundelen. Reden hiervoor was o.a. de verbouwingen die zich in het flatcomplex “Oldenhove” aan de Laan van Meerdervoort voltrokken en die bij de Gemeente niet bekend waren ondanks het feit dat het een Rijksmonument betreft.
Vorig jaar hebben wij tweemaal de aandacht gevestigd op de nieuwbouwplannen Schouwburgstraat hoek Casuariestraat die uitgevoerd zouden gaan worden ten behoeve van de – tijdelijke(!) – huisvesting van de Haagse Campus als onderdeel van de Leidse Universiteit. Het pand was al 20 jaar in gebruik bij kunstenaars van “De Illusie”, die daar hun atelier, werk- en woonruimte hadden. Het pand had fraaie interieuronderdelen die grotendeels verloren zijn gegaan. Thans resten nog slechts delen van voor- en zijgevel en houdt een stalen corset het geheel bijeen. Wij zullen de nieuwbouwplannen blijven volgen om te bezien in hoeverre nog waardevolle onderdelen, volgens toezegging, geïntegreerd zullen worden in het nieuwbouwplan.
Bij de afdeling Monumentenzorg is aan de bel getrokken naar aanleiding van een verbouwing van 3 panden, Rijksmonumenten, aan de Javastraat die afbreuk deed aan het monumentale karakter. Op het punt van de nieuw aangebrachte balustraden voor de ramen wordt binnenkort de handhavingsprocedure gestart door Monumentenzorg.
In het kader van de Dag van de Haagse Geschiedenis, waarop water het centrale thema was, heeft de werkgroep een wandeling georganiseerd door de Rivierenbuurt, waar veel is veranderd en verandert. Helaas was door het slechte weer die dag de belangstelling gering, het enthousiasme was er niet minder om. De wandeling zal binnenkort voor de leden worden herhaald.
Ook in het verslagjaar heeft de werkgroep meerdere keren bij de Gemeente aandacht gevraagd voor de hardstenen palen en de originele banken op het Lange Voorhout die bij de reconstructie van de laan zijn vervangen door moderne exemplaren. In 1997 zijn deze palen en banken nog opgenomen in het boek “Historisch Straatmeubilair”, een uitgave van de Gemeente (uit de VOM-serie); hierin staat dat deze rustieke banken nog maar in beperkte mate in de openbare ruimte aanwezig zijn en dat de bewaard gebleven oorspronkelijke banken behouden dienen te blijven en goed te worden onderhouden!
Twee leden van de werkgroep hebben in het verslagjaar om persoonlijke redenen de werkgroep verlaten. De werkgroep bestaat nu nog uit 4 leden.

Werkgroep Stadsbeeld & Stadsgroen
In 2010 zijn diverse gemeentelijke plannen voor grootschalige verdichting en hoogbouw ten gevolge van de vastgoedcrisis vertraagd of afgeblazen, zoals in de Binckhorst en in de badplaatsen Scheveningen en Kijkduin. De Vrienden hadden bij diverse plannen kritische kanttekeningen geplaatst en hopen, dat de door de economische crises afgedwongen herbezinning tot positieve veranderingen zal leiden. Onze vereniging is – zoals uit het visiedocument ‘Haags Peil, balans tussen behoud en vernieuwing’ al was gebleken – zeker geen tegenstander van intensief gebruik van de schaarse ruimte, noch van hoogbouw mits deze goed in de omgeving is ingepast en op de begane grond een positieve bijdrage aan het stedelijk leven levert. De Vrienden werken permanent aan de concretisering van deze uitgangspunten door aan te geven hoe verdichting zodanig kan plaatsvinden dat het ook in kwalitatief opzicht een verrijking van de stad is.
Tevens is in 2010 aandacht besteed aan de wijze waarop de samenspraak met de gemeente gestalte krijgt. In de aanloop naar de verkiezingen hebben de Vrienden in samenwerking met een groot aantal andere organisaties bij de politieke partijen aangedrongen op een open houding en ruimte voor heroverweging indien de samenspraak daartoe aanleiding geeft. Wij hebben dit pleidooi in aangepaste vorm herhaald (schriftelijk en in bilateraal overleg met de raadsfracties), toen bleek dat het nieuw aangetreden college van B&W de bakens op het gebied van inspraak en participatie nauwelijks wil verzetten.
Daarnaast heeft de werkgroep zich gebogen over een aantal grote bouwplannen zoals het Cultuurcentrum aan het Spui, de Hoge Raad aan het Korte Voorhout, en een megakantoor op het Koningin Julianaplein. Veel aandacht is in 2010 ook besteed aan verkeer. Zo hebben de Vrienden de gemeentelijke nota Mobiliteit uitvoerig becommentarieerd, hetgeen op diverse punten tot resultaat heeft geleid. Voorts hebben zij geparticipeerd in de klankbordgroep ‘tramtunnel Koninginnegracht’, die zowel voor het openbaar vervoer als voor het stadsbeeld en de monumentale bomen een veel betere oplossing heeft opgeleverd.

De vorm waarin de Vrienden hun betrokkenheid met het wel en wee van Den Haag tot uitdrukking brengen, is – afhankelijk van de aard van het onderwerp en het stadium waarin de procedure zich bevindt – een brief aan het gemeentebestuur, inspraak in vergaderingen van de gemeenteraad (commissies), een artikel in Ons Den Haag of Den Haag Centraal. Daarnaast vinden regelmatig bestuurlijke en ambtelijke contacten plaats. Tot slot – het is in het bovenstaande al naar voren gekomen – behartigen de Vrienden datgene waar zij voor staan d.m.v. samenwerking met anderen in het Groenoverleg, het Monumentenplatform, het platform NoordWestelijke-hoofdroute en ad hoc verbanden.

Leden van de werkgroep schreven artikelen voor de ‘stadsglossy’ LEVEN! over het Louis Couperusplein van Co Brandes, de wijk Marlot, het Westbroekpark, de Papaverhof en het Hofkwartier.