Sloop hoeve Ysendoorn op begraafplaats Nieuw Eykenduynen

DOSSIER:  werkgroep Levende Historie 11 April 2017

Wederom wordt een stukje Haagse historie uitgewist: hoe bescherm je het historisch belang van één deel van de stad dat nog resteert van eeuwen her en derhalve gekoesterd dient te worden. De vraag of er een bouwplan kon komen waarin de oude hoeve werd opgenomen kwam nooit ter sprake.

De Werkgroep Levende Historie van de Vrienden van Den Haag sloeg begin maart alarm bij het gemeentelijk bureau monumentenzorg en betreurt het verlies van 'Hoeve Ysendoorn' aan de Kamperfoeliestraat 2a. Uitvaartonderneming Yarden is volop bezig met de sloop van het monumentale pand, dat tien jaar geleden nog volledig gerenoveerd was, maar nu plaats moet maken voor een nieuw multifunctioneel centrum. Daarmee verdwijnt één
van de laatste tastbare herinneringen aan de buitenplaatsen in dit gebied, waarvan de overige zoals Hanenburg, Kranenburg, Leyenburg, Westerbeek in het eerste kwart van de 20e eeuw al ten offer zijn gevallen aan de slopershamer vanwege de stadsuitbreiding.

Het is zeer betreurenswaardig dat Ysendoorn uit 1820 nooit door het Gemeentelijk Monumentenbureau als monument is aangemerkt waardoor het geen enkele bescherming had. In 1891 werd het kerkhof Nieuw Eykenduynen aangelegd, omdat het naastgelegen  Oud Eik en Duinen te klein was geworden.  Begraafplaats Nieuw Eykenduynen heeft als buitenplaats een rijke historie die met het weghalen van Hoeve Ysendoorn nu verloren is. De opzichterswoning uit 1890 was al eerder verdwenen om ruimte te maken voor een parkeerplaats.  Ook een deel van het toegangshek is weggehaald en daarmee zijn belangrijke onderdelen van het funerair erfgoed als doodssymbolen en gevleugelde zandlopers weggegooid.

In 2016 heeft Yarden besloten om het complex op de begraafplaats volledig te vernieuwen. Een persbericht “Nieuwbouw voor Crematorium en Begraafplaats Nieuw Eykenduynen” werd op 30 maart 2017 verstuurd, nadat de sloop al volop in gang was gezet.

Ook het crematoriumgebouw uit de jaren zestig, dat volgens Terebinth, de stichting voor funerair erfgoed, in ouderdom het vierde in Nederland is, wordt met de grond gelijk gemaakt. Eind 2017 zal er een geheel nieuw complex beschikbaar zijn. Er zal op Nieuw Eykenduynen niet meer gecremeerd kunnen worden. Het nieuwe centrum zal uitsluitend voor opbaringen en het houden van uitvaartdiensten dienst doen.

Yarden betreurt het verlies van de hoeve maar stelt dat het bouwkundig in een slechte staat verkeerde en dat slopen de enige optie was. Ze hebben het sloopbedrijf Schotte de opdracht gegeven om alles af te voeren tot 1 meter onder het maaiveld. De gevelsteen uit 1820 en de hardstenen ornamenten met de naam Eiken Duinen zijn uit de gevel verwijderd, maar het is onbekend wat daarmee gaat gebeuren.

Toelichting bij de afbeeldingen:

  • De begraafplaats Nieuw Eikenduinen is pas ontstaan na het overlijden van Aert van der Goes in de jaren 90 van de 19e eeuw. De gevelsteen is in 1820 is aangebracht door de jonkheren Mr. Hendrik Cornelis (1806-1836) en Mr. Aert van der Goes (1805-1889). Beiden zijn bijgezet in de nog steeds aanwezige grafkelder van de Haagse stadsbestuurder.
     
  • Den Haag Centraal plaatst op 6-4-2017 het artikel "Yarden sloopt oude hoeve kerkhof" waarin de Werkgroep Levende Historie haar woede uitspreekt over het gebrek aan historisch besef.
     
  • Foto's uit de brochure Begraafplaats Nieuw Eijkenduijnen, Loosduinsche weg, uitgegeven 1 mei 1917.
     
  • Foto's sloop hoeve Ysendoorn door Jan van der Ploeg.
Sloop hoeve Ysendoorn op begraafplaats Nieuw Eykenduynen
Sloop hoeve Ysendoorn op begraafplaats Nieuw Eykenduynen
Sloop hoeve Ysendoorn op begraafplaats Nieuw Eykenduynen
Sloop hoeve Ysendoorn op begraafplaats Nieuw Eykenduynen
Sloop hoeve Ysendoorn op begraafplaats Nieuw Eykenduynen
Sloop hoeve Ysendoorn op begraafplaats Nieuw Eykenduynen